A’ Mhòr-chuid de Chomataidh Co-ionannachd is Chòraichean Daonna a’ cur taic ri còraichean bhòtaidh do phrìosanaich

14.05.2018

Bu chòir còraichean bhòtaidh a bhith aig prìosanaich a tha fo ghrèim a rèir Comataidh Co-ionannachd is Chòraichean Daonna aig Taigh an Ròid.

Thòisich a’ Chomataidh a’ beachdachadh air còraichean bhòtaidh do phrìosanaich an t-Sultain sa chaidh, às dèidh dhaibh litir fhaighinn mun chùis bho Phàdraig Harvie BPA. Bhon uair sin fhuair iad fianais bho dhiofar dhaoine is àiteachan, le cuid a’ cur taic ri còraichean bhòtaidh do phrìosanaich agus daoine eile a’ cur an aghaidh bhòtadh airson phrìosanaich, agus chualas mu na tha air tachairt ann an dùthchannan eile far am faod prìosanaich bhòtadh.

Bha a’ mhòr-chuid den Chomataidh den bheachd, às dèidh dhaibh breithneachadh air a’ chùis, nach eil e a chum leas a’ chomainn-shòisealta a bhith a’ cur stad air prìosanaich bho bhith a’ bhòtadh, agus nach eil e a’ cuideachadh le ath-ghnàthachadh nam prìosanach agus nach eil e a’ cur taic ri deamocrasaidh. Cuideachd, bhathar den bheachd gu robh e neo-riaghailteach is neo-chunbhalach a bhith a’ cur stad air a h-uile prìosanach bho bhith a’ bhòtadh, agus thugadh fa-near gun robh Westminster gu bhith a’ toirt a-steach atharraichean air taghaidhean na RA a thaobh seo às dèidh breith Hirst bho Chùirt Chòraichean Daonna na h-Eòrpa.

A’ bruidhinn mun aithisg a chaidh fhoillseachadh, thuirt Neach-gairm na Comataidh,  Cairistìona NicShealbhaich BPA:

“’S e cuspair gu math cudromach a th’ ann an còraichean bhòtaidh do phrìosanaich. Tha e fìor chudromach a thaobh cheistean leithid ‘dè an seòrsa comainn-shòisealta a tha sinn ag iarraidh’, ‘carson a tha prìosanan ann’ agus ‘dè na còraichean is dleastanasan a th’ aig saoranach’.

“Às dèidh dhuinn beachdachadh gu cùramach air a’ chùis, tha a’ mhòr-chuid den Chomataidh thar-phartaidh seo air co-dhùnadh a dhèanamh gum bu chòir cur às don chasg a th’ ann an-dràsta, agus gum bu chòir còraichean bhòtaidh a bhith aig a h-uile prìosanach.

“Tha fios againn glè mhath gum bithear a’ cur daoine chun a’ phrìosain mar pheanas, agus gum bi prìosanaich ann a tha air rudan a dhèanamh a tha gu math mì-chàilear do dhaoine; ach feumaidh sinn smaoineachadh air ath-ghnàthachadh, agus chan ann air a bhith a’ dèanamh tuilleadh sgaraidh eadar daoine is an comann-sòisealta agus a bhith gan dùnadh a-mach.”

Cuideachd, chuala a’ Chomataidh fianais air mar nach eil an casg a th’ ann an-dràsta a’ dèanamh ciall – ma fhuair cuideigin binn prìosain san Ògmhios 2014 ann an Alba, bhiodh iad air an cothrom gus bhòtadh a chall còig tursan ro dheireadh an Ògmhios 2016. Ach ma bha cuideigin eile air an aon seòrsa eucorach a dhèanamh agus air binn coimhearsnachd fhaighinn, bhiodh an cothrom air a bhith acasan bhòtadh aig na còig taghaidhean sin. Agus nam biodh cuideigin air an aon bhinn prìosain fhaighinn airson dà bhliadhna airson an aon seòrsa eucorach aig iomadach àm eile thar nam bliadhnaichean, cha bhiodh iad air cothrom bhòtaidh sam bith a chall seach nach robh taghaidhean ann.

Cùl-fhiosrachadh

Cha do chuir Seumas Greene BPA is Annie Wells BPA taic ris a’ cho-dhùnadh gum bu chòir còraichean bhòtaidh a bhith aig a h-uile prìosanach, ach chuir iad fàilte air a’ cho-chomhairleachadh farsaing aig Riaghaltas na h-Alba.

Gheibhear an aithisg iomlan an seo.

Chaidh pàirtean de na laghan taghaidh, a’ gabhail a-steach còraichean bhòtaidh airson taghaidhean Pàrlamaid na h-Alba agus Riaghaltas Ionadail na h-Alba, a thiomnadh do Phàrlamaid na h-Alba le Achd na h-Alba 2016.

Cuideachd, thug Achd na h-Alba 2016 a-steach rud ris an canar ‘àrd-mhòr-chuid’ a dh’fheumar gus aonta a chur ri Bilean co-cheangailte ri cùisean fo dhìon. Le àrd-mhòr-chuid, feumaidh co-dhiù dà thrian de na Buill uile aig a bheil àite sa Phàrlamaid aonta a chur ri Bile (chan e dìreach dà thrian de na Buill a tha an-làthair agus a’ bhòtadh air an latha).

’S iad na cùisean fo dhìon:

(a) na daoine aig a bheil a’ chòir bhòtadh mar luchd-taghaidh aig taghadh airson na Pàrlamaid,

(b) an siostam leis am bithear a’ taghadh Buill na Pàrlamaid,

(c) an àireamh de sgìrean-pàrlamaid, roinnean no raointean-taghaidh eile ionann riutha sin, agus

(d) an àireamh de Bhuill a thèid a thaghadh airson gach sgìre-phàrlamaid, roinn no raon-taghaidh ionann riutha sin. 

A-mach às na 47 stàitean a tha nam buill de Chomhairle na h-Eòrpa, tha coltas ann, a bharrachd air an RA, nach eil ann ach na dùthchannan a leanas a tha a’ cur casg iomlan air prìosanaich bho bhith a’ bhòtadh: Arminia, Bulgàiria, Estòinia, Georgia, An Ungair agus An Ruis.

Tha coltas ann gu bheil na dùthchannan a leanas am measg na feadhna a tha a’ cur ‘casg gu ìre’ air prìosanaich bho bhith a’ bhòtadh (gu tric a’ toirt roghainn do bhritheamh mar eisimpleir a thaobh chòraichean bhòtaidh): An Òlaind, A’ Bheilg, An Fhraing, A’ Phòlainn, Cìopras, Romàinia, Slobhagia.

Am measg nan stàitean far nach eil casg sam bith no cha mhòr casg sam bith air prìosanaich bho bhith a’ bhòtadh tha: Croatia, Poblachd na Seic, An Danmhairg, Fionnlainn, Èirinn, Latbhia, Lituàinia, Nirribhidh, Slobhinia, An Spàinn, An t-Suain agus An Eilbheis.

This website is using cookies.
We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website. If you continue without changing your settings, we’ll assume that you are happy to receive all cookies on this website.